NHẬN XÉT ÐỊNH LUẬT GOODSALL TRONG BỆNH RÒ HẬU MÔN
TÓM TẮT
Nghiên cứu tiền cứu 48 bệnh nhân (31 nam, 17 nữ) được mổ rò hậu môn trong 12 tháng. Có 80% trường hợp lỗ rò ngoài sau vạch ngang đúng với qui luật Goodsall, chỉ có 50% trường hợp lỗ rò ngoài trước vạch ngang là đúng với qui luật. Các trường hợp lỗ rò ngoài tại vạch ngang có thể đi cả về trước và sau. Ðặc biệt các "đường rò dài" đều có khoảng cách ngắn hơn 3cm so với lỗ hậu môn.
SUMMARY
EVALUATION OF GOODSALL’ S RULE FOR ANAL FISTULA
Lai Vien Khach* Y Hoc TP. Ho Chi Minh * Vol. 6 - No 3 - 2002: 138 - 141
To examine the record of 48 patients (31 males, 17 females), who underwent surgery for anal fistulas were prospectively study. In accordance with Goodsall’s rule, 80 percent with an external opening posterior to the transverse anal line had its right, only 50 percent with an external opening anterior to the transverse anal line had fistulas that tracked in the radial fashion liked Goodsall’s rule. An external opening on the transverse anal line could be tracked anywhere. Especially, the "long fistulas" had under 3 centimeters from the anal verge.
Ðặt vấn đề
Rò hậu môn vẫn còn là một trong những bệnh có liên quan đến nhiễm trùng thường gặp nhất ở vùng hậu môn. Ở nước ta, theo Trịnh Hồng Sơn tại bệnh viện Việt Ðức, một bệnh viện lớn chuyên mổ đại phẫu thuật, từ 1978 đến 1995 đã điều trị phẫu thuật 461 bệnh nhân bị rò hậu môn (RHM)(12).
Vị trí lỗ rò ngoài thường tương đối dễ nhận định khi có những sang thương ở da tại vùng cạnh lỗ hậu môn, trong khi vị trí lỗ trong có thể rất khó nhận định.
Rankin và cộng sự đã phát biểu "một trong những lý do chính khiến cho việc điều trị bị thất bại là do nhận định sai lầm về điểm xuất phát của bệnh"(11).
Vào năm 1900, David Henry Goodsall lần đầu tiên phát biểu một định luật về mối liên hệ giữa lỗ ngoài và lỗ trong của đường rò trong bệnh rò hậu môn, được biết đến như là định luật Goodsall(11). Tác giả Salmon cũng nêu lên một qui tắc về liên quan giữa lỗ ngoài và lỗ trong được nhắc tới như là qui tắc Salmon(9).
Gần đây trong các tài liệu giáo khoa nước ngoài có đề cập đến phần mở rộng của định luật Goodsall, hay còn gọi là định luật Salmon-Goodsall(3,4,5).
Trải qua thời gian, rất nhiều phẫu thuật viên cũng như bệnh nhân đã được hưởng lợi ích từ định luật Goodsall. Cùng lúc đó các ngoại lệ cũng được phát hiện ngày càng nhiều. Ở nước ta, số phẫu thuật viên có nghiên cứu về hậu môn trực tràng không nhiều, các công trình nghiên cứu về rò hậu môn lại càng ít hơn - trong khi bệnh vẫn hàng ngày hiện diện - thì việc xác định độ chính xác của các qui tắc Goodsall trở nên thiết thực, và cần phải đặt ra.
Hình 1: Ðịnh luật Goodsall(7)
Hình 2
: định luật Salmon-Goodsall(10)BỆNH NHÂN VÀ PHƯƠNG PHÁP
- Tiền cứu, cắt ngang 48 bệnh nhân được mổ rò hậu môn tại bệnh viện Nhân Dân Gia Ðịnh từ tháng 5/2000 - 4/2001.
- So sánh các dữ liệu thu được sau mổ về lỗ trong và lỗ ngoài, về hướng đi của đường rò với định luật Goodsall.
Ðánh giá kết quảû
- Ðúng: hoàn toàn tuân theo định luật.
- Ðúng một phần: đường rò theo hướng đi giống như qui luật nhưng không có lỗ trong, hoặc lỗ trong không nằm tại đường lược, hay có nhiều đường rò của cùng một bệnh nhân nhưng có đúng có sai.
- Sai: đường rò không theo qui luật.
