GÓP PHẦN NGHIÊN CỨU BỆNH VẨY NẾN THÔNG THƯỜNG
CHƯA BIẾN CHỨNG ÐƯỢC ÐIỀU TRỊ BẰNG CHẤT KẼM (ZINC)

Nguyễn Tất Thắng *

TÓM TẮT

Áp dụng chất kẽm (Zinc) trong điều trị bệnh vẩy nến thông thường chưa biến chứng. Khảo sát 88 trường hợp vẩy nến điều trị bằng kẽm so sánh với nhóm chứng 87 trường hợp điều trị bằng Pommade Salicyleé 5%, Vitamin C. Hai nhóm tương đồng về tuổi, giới, triệu chứng lâm sàng. Hai nhóm được theo dõi và hướng dẫn như nhau về chế độ ăn uống, tránh lo nghĩ... Kết quả cho thấy tác dụng của kẽm trong bệnh vẩy nến tốt hơn so với nhóm chứng (P < 0,001), thời gian trị liệu nhanh hơn. Sau trị liệu hàm lượng kẽm trong huyết thanh trở về bình thường trong đa số trường hợp. Tác dụng phụ của thuốc rất ít.

Dùng Zinc để điều trị vẩy nến thật tốt cho bệnh nhân vì dựa trên cơ sở khoa học và giá thành không mắc, rất phù hợp khả năng tài chánh của bệnh nhân. Ðề tài này cần được nghiên cứu thêm.

SUMMARY

CONTRIBUTING TO STUDY THE ORDINARY UNCOMPLICATED

PSORIASIS TREATED BY ZINC

Nguyen Tat Thang * Y Hoc TP. Ho Chi Minh * Vol. 6 - No 3 - 2002: 141 - 148

Application of Zinc in ordinary uncomplicated psoriatic treatment. Examining 88 psoriatic patients treated by Zinc in comparison with 87 psoriatic patients treated by salicylic acid 5% ointment, Vitamin C. Both groups have been similar in age, sex, clinical symptoms. Both groups have been monitored, guided with the same regimen, prevented from stress... The results have shown that Zinc has effected to treat psoriasis better than the control group (P < 0.001). The time has been faster than that of the control group. After treatment, the Zinc serum concentration has returned normally in most cases. Its side effects have been rare.

Using Zinc in Psoriatic treatment has been very good for patients because it is founded on scientific basis and the cost is not expensive, suitable for the patients’ financial ability. So it needs further research.

ÐẶT VẤN ÐỀ

Bệnh vẩy nến là một bệnh da mãn tính thường gặp, chiếm tỷ lệ 1,5-2% dân số thế giới. Căn sinh bệnh học nhiều phức tạp, nhiều giả thuyết đã được đưa ra nhưng vẫn chưa có một giả thuyết nào được chấp nhận hoàn toàn. Ða số tác giả cho rằng bệnh vẩy nến là bệnh có cơ địa di truyền và cơ chế tự miễn(3,9).

Các thuốc điều trị hiện nay có rất nhiều loại, thường là đắt tiền và nhiều tác dụng phụ độc hại như Cyclosporin, Rétinoid, Methotrexat...(3,9,10).

Theo y văn, trong bệnh vẩy nến trị số kẽm trong huyết thanh giảm(2). Do đó có thể dùng Zinc (kẽm) để điều trị vẩy nến.

Trong đề tài này, chúng tôi tiến hành nghiên cứu, điều trị vẩy nến bằng chất kẽm. Ðây là một loại thuốc rẻ, ít tác dụng phụ có thể phù hợp cho hoàn cảnh của những bệnh nhân có thu nhập thấp.

Mục tiêu nghiên cứu

1. Khảo sát hiệu quả điều trị của Zinc trên bệnh vẩy nến thông thường chưa biến chứng.

2. So sánh hiệu quả của phương pháp điều trị vẩy nến bằng Zinc và phương pháp điều trị bằng Pommade Salicyleé 5% kết hợp với Vitamin C.

3. Khảo sát tác dụng phụ của Zinc trong quá trình điều trị.

ÐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Ðối tượng

Tiêu chuẩn chọn lựa

Các bệnh nhân vẩy nến đến khám bệnh và theo dõi điều trị tại phòng khám bệnh viện Da Liễu Tp. Hồ Chí Minh từ tháng 10 năm 1998 đến tháng 4 năm 2001 chỉ số PASI từ 4 đến 23.

Tuổi từ 16 trở lên.

Thể bệnh được chọn: Vẩy nến thông thường chưa có biến chứng.

Tiêu chuẩn loại trừ

- Các bệnh nhân vẩy nến thể nặng, có biến chứng nặng, đỏ da toàn thân.

- Bệnh nhân điều trị vẩy nến bằng thuốc khác (uống, chích) trong vòng 2 tháng hoặc bôi trong vòng 1 tháng.

- Bệnh nhân có thai, cho con bú.

- Bệnh nhân bị bệnh nội khoa nặng (tim, gan, phổi, thận, nhiễm HIV...).

- Bệnh nhân không thể theo dõi thường xuyên.

Phương pháp nghiên cứu

Áp dụng phương pháp thực nghiệm lâm sàng có đối chứng. Bệnh nhân được chia thành hai lô ngẫu nhiên:

Lô nghiên cứu: 88 bệnh nhân.

Ðiều trị bằng Zinc: 100mg/ ngày trong 1 - 2 tuần đầu. Sau đó 15 - 50mg/ngày.

Lô chứng: 87 ca điều trị bằng phương pháp thông thường, uống Vitamin C, kết hợp Pommade Salicylée 5% bôi.

Các bệnh nhân được làm bệnh án tỉ mỉ, ghi lại địa chỉ, số điện thoại để mời gọi khi cần thiết.

- Bệnh nhân được khám lâm sàng, chẩn đoán vẩy nến trên lâm sàng, phương pháp cạo Brocq (+). Giải phẫu bệnh chỉ làm được nếu có sự đồng ý của bệnh nhân.

- Ðánh giá mức độ tổn thương bằng chỉ số PASI.

- Hai lô tương đồng về tuổi, giới, triệu chứng lâm sàng. Hai lô được theo dõi và hướng dẫn như nhau về chế độ ăn uống, cữ rượu, thuốc lá, tránh lo nghĩ...

Các xét nghiệm

- Công thức máu hồng cầu, bạch cầu, tiểu cầu.

- Thử nghiệm Zinc, huyết thanh.

Thực hiện tại Trung tâm Dịch vụ Phân tích Thí Nghiệm TP.HCM (được chứng nhận ISO 9002 bởi AFAQ) bằng các phương pháp sau:

- Phương pháp AAS-V sử dụng máy hấp thu nguyên tử AAS (Atomic Absorption Spectrometre).

- Phương pháp ICP-V sử dụng máy phát xạ nguyên tử Plasma ICP (Inductively Coupled Plasma).

- Giải phẫu bệnh lý: được làm trước khi điều trị và sau khi điều trị có kết quả.

Ðánh giá kết quả dựa trên chỉ số PASI (Psoriasis Area Severity Index)

- Lành mạnh : 95 - 100%

- Tốt : 80 - 94%

- Khá : 60 - 79%

- Trung bình : 40 - 59%

- Kém : < 40%

Phân tích số liệu bằng thống kê y học, thực hiện trên máy vi tính bằng phần mềm SPSS.