16,4 % người được hỏi trả lời gia đình mình có trồng thuốc Nam. Trong đó, 53,2 % thuộc loại rau ăn, và 35,4 % có thành phần hóa học chính là tinh dầu.

Nếu qui ước sắp xếp tên gọi dược liệu mà điều tra viên ghi nhận được như dưới đây thì điều đáng lưu ý là húng quế và tần dày lá là hai dược liệu chiếm hàng đầu, kế đến là sả, gừng (Bảng 2).

Bảng 2: 5 loại thuốc Nam được nhiều hộ gia đình trồng nhất (trong tổng số 933 hộ)

Nhận xét: YHCT chủ yếu được áp dụng tại nhà.

Có dùng 33,33 %

Không dùng 56,27 %

Không rõ 10,4 %

Chỉ có 4,05 % số hộ xử trí lần đầu bằng YHCT và 0,55% sử dụng cây thuốc tại vườn. Còn xử trí lần sau chỉ chiếm 0,23%.

Có 2,8 % dùng YHCT, và không ai dùng cây thuốc tại vườn.

Trong đó đau xương khớp chiếm 5,58% với tỷ lệ dùng YHCT là 1,4%

225 hộ (24,12%) có lưu trữ thuốc tại nhà nhưng chỉ có 3 trường hợp là thuốc YHCT.

Trong 386 trường hợp được hỏi nếu trẻ em tiêu chảy nhẹ cần làm gì, có 12 trường hợp (3,1 %) trả lời dùng cháo gạo rang, 15 người dùng cháo lỏng và 5 dùng thuốc nam.

Khi trẻ em mới bắt đầu bị ho sốt, 1,18 % người được hỏi trả lời sẽ chữa bằng thuốc YHCT. Trong 6 câu trả lời dùng các biện pháp khác có 6 là cạo gió và 2 xoa dầu.

0,21% dùng thuốc YHCT.

Có 714 phiếu trả lời:

Nguyên nhân huyết trắng: 62 câu trả lời do nguyên nhân khác trong đó có:

- do cơ thể nóng nhiệt bên trong: 47/ 62

- do ăn uống: 3/ 62

- do sinh nhiều, sinh khó: 2/ 62

- do cơ thể sinh ra: 3/ 62

- do ẩm thấp: 1/ 62

- do viêm: 2/ 62

- do sức khỏe yếu kém: 3/ 62

50,28% từng bị huyết trắng với 10/ 714 cho rằng nếu bị sẽ trị bằng YHCT, 2/ 714 cho rằng sẽ ăn đồ mát để trị.

Ðể phòng huyết trắng:

- Không làm quá sức 3 (488 câu trả lời)

- Dùng thuốc Nam (rau trai đâm nước uống) 1

- Ăn đồ ăn mát, tránh thức ăn nóng 31

Có 146 câu trả lời cho câu hỏi điều trị THA như thế nào, 7 trường hợp dùng YHCT (4,79%) trong đó 1 có kết hợp Châm cứu (0,68%).

Trong 1616 câu trả lời về phòng ngừa THA.

Phòng ngừa THA:

8 dùng thuốc YHCT.

4 ăn thức ăn mát, tránh đồ ăn nóng.

5 dùng chanh.

- Nếu hiểu các phương pháp YHCT chỉ là Cạo gió, Xông, Xoa bóp... thì YHCT có một vị trí quan trọng trong đời sống hàng ngày của người dân (87% thích dùng các phương pháp YHCT khi mắc bệnh), phương pháp điều trị vừa hiệu quả vừa thấm đượm tình cảm trong sự chăm sóc lẫn nhau giữa các thế hệ trong một gia đình, điều này tạo nên sự gắn bó-thông cảm và thương yêu nhau hơn. Mà ngày nay, không chỉ ở những nước có nền YHCT lâu đời như Việt Nam, Trung quốc, Ấn Ðộ... Các nước phương tây như Pháp, Ðức.... cũng có nhiều công trình nghiên cứu về hiệu quả của phương pháp xông hơi nước dược thảo, phương pháp đánh gió giúp tăng cường hoạt động hệ miễn dịch, giúp tăng cường tuần hoàn mao mạch, ngoài các tác dụng ai cũng công nhận làhạ nhiệt, giảm đau....trong điều trị một số bệnh mạn tính trong đó có bệnh lý Khớp xương.

- Nếu hiểu YHCT là dùng thuốc nam, châm cứu trong điều trị và chăm sóc bệnh tật, thì chỗ đứng của YHCT còn rất hạn chế trong đời sống của người dân ở Thuận An: 9% người dân sử dụng châm cứu khi có bệnh, 10,4% sử dụng thuốc nam khi có bệnh, việc trồng cây thuốc theo sự tự phát truyền miệng trong dân gian về kinh nghiệm trị bệnh, hơn là trồng dùng trị bệnh một cách có ý thức, điều này còn thể hiện ở hướng điều tra khi có bệnh:

- Ðến nhà thuốc Tây mua thuốc: 42,34%

- Ðến trạm Y tế và đến phòng khám: 21%

- Ðến Y tá tư: 16%

- Trong khi đó đến YHDT chỉ 4,05%

- Tuy nhiên, chúng ta không thể tách rời 2 mãng như trên, YHCT là bao gồm tất cả từ thuốc nam, châm cứu đến xoa bóp, bấm huyệt, dưỡng sinh, xông, cạo gió.... mỗi loại là một phương pháp điều trị hữu hiệu có chỉ định và chống chỉ định khá rõ ràng. Nguời dân ở Thuận An vẫn thích sử dụng các phương pháp YHCT trong điều trị và chăm sóc bệnh tật, nhưng chưa được sự hướng dẫn chính xác và cụ thể,bên cạnh đó đời sống công nghiệp hóa làm đại bộ phận dân chúng bị cuốn theo công việc và thới gian, nều thuốc nam vẫn đứng lại ở mức thuốc thang sắc "sắc 3 chén còn 8 phân" thì nhất định sức thuyết phục sẽ giảm dần, và thay vì trồng thuốc người ta sẽ chỉ trồng hoa hoặc cây ăn trái. Thế nhưng dẫu cho việc này có xảy ra, thuốc nam ngày một mai một đi, thì YHCT vẫn còn lại đó những phương pháp đã ăn sâu vào máu thịt từng người: Ðánh gió, Xoa bóp, Nồi xông...chăm sóc trong gia đình và hàng xóm.