NHIỄM TRÙNG HẬU PHẪU TRONG MỖ LẤY THAI
TẠI BỆNH VIỆN PHÚ YÊN NĂM 1996 -2000

SUMMARY

POST OPERATIVE INFECTION IN CESARIAN SECTIONS AT PHU YEN HOSPITAL

Nguyễn Duy Tài* Special issue of Medical Research - Vol. 6 - Supplement of No 1 - 2002: 19 - 29 - 32

Hiện nay trong lãnh vực sản khoa chỉ định mổ lấy thai co khuynh hướng tăng dần. Tại Mỹ, theo Taffel tỷ lệ mổ lấy thai tăng gấp 5 lần, từ 4,5% (1965) đến 23% (1991)⁽²⁾. Tại bệnh viện Hùng Vương mổ lấy thai 9% (1985) tăng lên 14,18% (1990) và 21,5% 2000⁽¹⁾.

Một trong những nguy cơ gây tai biến nhiều trong phẫu thuật là nhiễm trùng trong và sau mổ. Ðây là mối lo ngại của các nhà sản khoa, phổ biến là nhiễm trùng vết mổ, là tiềm năng cho những biến chứng như abces vùng chậu, viêm phúc mạc, nhiễm trùng huyết,... hoặc để lại những di chứng: vô sinh, tắc ruột...

Tỷ lệ nhiễm trùng hậu phẫu trong MLT 13,3% theo NIELSON⁽³⁾ và tại BVHV dao động từ 6,3% đến 13,8%⁽¹⁾.

Chúng tôi nghiên cứu vấn đề này tại bệnh viện đa khoa tỉnh Phú Yên, mục tiêu là xác định tỷ lệ, biến chứng cùng các yếu tố nguy cơ tác động đến nhiễm trùng hậu phẫu trong MLT. Qua đó, có biện pháp đề phòng một cách có hiệu quả.

Nghiên cứu hồi cứu: thu thập số liệu trên hồ sơ lưu trữ tại phòng y vụ BV Ða Khoa tỉnh Phú Yên từ năm 1996 - 2000. Hồ sơ được chọn với tiêu chuẩn có chẩn đoán nhiễm trùng hậu phẫu trong MLT với một trong những hình thái:

_ Nhiễm trùng tiểu.

_ Nhiễm trùng vết mổ thành bụng.

_ Nhiễm trùng vết mổ cơ TC.

_ Viêm nội mạc TC.

_ Viêm phúc mạc toàn bộ.

Các dữ liệu đường xử lý bằng phần mềm SPSS for Windows 7.5.

Phú Yên là một tỉnh giáp giới Khánh Hòa, gồm 7 huyện với 800.707 người (thống kê năm 2000). Trong đó nữ chiếm 51% và phụ nữ trong tuổi sinhh sản 203.480 người chiếm 25,41%. Tổng số sanh hằng năm của toàn tỉnh: 18,256, tỷ lệ sanh năm 2000: 2,28%.

Tại BV tỉnh Phú Yên hằng có khoảng 2.000 sảng phụ đén sanh # 11% tổng số trường hợp sanh toàn tỉnh. Theo tổng kết của BV thì tỷ lệ sanh khó ngày càng tăng.

Bảng 1: Phân bố tỷ lệ mổ lấy thai so với tổng số sanh trong 5 năm

= 93,685; P < 0,0005

Tỷ lệ MLT có khuynh hướng tăng dần: từ 9,96% (1996) lên 19,36% (2000). Tỷ lệ chung cho 5 năm: 14,59%.

Bảng 2: Phân bố tỷ lệ MLT so với tổng số sanh khó trong 5 năm

= 22,882; P < 0,0005

Tổng số sanh khó có khuynh hướng tăng và tỷ lệ MLT trên sanh khó cũng tăng dần mỗi năm: 29,3% (1996) lên 39,33% (2000)

Bảng 3: Phân bố nhiễm trùng tong 5 năm

Nhiễm trùng hậu phẫu tong MLT có giảm dần theo mỗi năm. Tỷ lệ chung là 7,45%.

Bảng 4: Phân bố tai biến của MLT trong 5 năm

_ Nhiễm trùng chiếm tỷ lệ cao nhất trong tai biến MLT: 7,45%.

_ Mổ lại lần 2 - cắt TC: có 7 trường hợp, trong đó có 4 trường hợp đờ TC thứ phát, 1 trường hợp khâu sót góc vết mổ TC tạo khối máu tụ gây nhiễm trùng, 2 trường hợp nhiễm trùngtrong vết mổ TC gây xuất huyết nội.

Nhiễm trùng vết mổ chiếm tỷ lệ cao nhất 5,20%, viêm NMTC: 1,44% nhiễm trùng đường niệu 0,48%, viêm phúc mạc 0,14%.

Staphylococus aureus chiếm cao nhất: 33.03%, kế đến E. coli: 24,77% và những loại khác như Enterococeus, Streptococcus, Enterobacter,...

Các yếu tố liên quan đến nhiễm trùng hậu phẫu trong MLT.