Tóm tắt
Khảo sát 205 bệnh nhân nhiễm HIV/AIDS có triệu chứng viêm vùng miệng họng tại Trung tâm Bệnh Nhiệt Ðới từ tháng 10/2000 đến tháng 7/2001, cho thấy nhiễm nấm Candida sp ở vùng hầu họng chiếm tỉ lệ cao (85,9%). Loài Candida gây bệnh đa sốâ là Candida albicans, Candida tropicalis và Candida krusei.
Summary
In an study of 205 patients with human immunodeficiency infection at The Centre for Tropical Diseases, there are 176 cases of oropharyngeal candidiasis (85.9%). Candida species are Candida albicans, Candida tropicalis and Candida krusei.
ÐẶT VẤN ÐỀ
Candida spp là những loài vi nấm nội hoại sinh ở người. Trong trạng thái hoại sinh, chúng giữ một thế cân bằng với các vi khuẩn cùng sống với nó, tạo thành vi sinh chúng bình thường của cơ thể. Trong một số điều kiện nhất định, thuận lợi như phụ nữ có thai, tiểu đường, phát phì, suy dinh dưỡng, hoặc sử dụng các loại kháng sinh, corticoid..., đặc biệt là tình trạng suy giảm miễn dịch thì vi nấm sẽ chuyển từ trạng thái hoại sinh thành gây bệnh. Ðặc trưng của trạng thái gây bệnh là số lượng vi nấm tăng lên rất nhiều, có sự thành lập các sợi tơ nấm giả, chép vi nấm len lỏi giữa các tế bào ký chủ và xâm nhập sâu hơn.
Bệnh có thể ở niêm mạc như: miệng, thực quản, ruột, âm đạo, hậu môn; ở da, móng, ở các cơ quan nội tạng như: tim, phổi, đường tiểu, máu . và bệnh dị ứng. Ở những bệnh nhân HIV/AIDS, nhiễm Candida ở da và niêm mạc thường gặp với sang thương ở miệng và thực quản. Ðẹn xuất hiện ở những bệnh nhân này báo hiệu dự hậu xấu. Từ miệng, vi nấm sẽ phát tán đi khắp cơ thể, gây thể bệnh lan toả thứ phát. Nghiên cứu đề tài này, chúng tôi muốn tìm hiểu tình trạng nhiễm Candida ở vùng miệng họng ở các bệnh nhân nhiễm HIV/AIDS ở thành phố Hồ Chí Minh. Ðề tài có mục tiêu là:
- Xác định tỉ lệ mắc bệnh do vi nấm gây ra ở những bệnh nhân HIV/AID tại Trung tâm Bệnh Nhiệt đới Tp. Hồ Chí Minh
- Xác định các loài vi nấm Candida gây bệnh
ÐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Ðối tượng
- 205 bệnh nhân nhiễm HIV/AIDS đến khám tại Trung tâm Bệnh Nhiệt đới Tp. Hồ Chí Minh từ tháng 10/2000 đến tháng 07/2001
Vật liệu
Môi trường cấy Sabouraud Agar
Môi trường cấy Thạch bột ngô - Tween 80
Các loại đường: Pepton Glucose Maltose Saccharose Lactose
Hoá chất: Brom Cresol Purple, Paraffin, Vaselin
Phương pháp nghiên cứu
Khai thác bệnh sử
Bệnh phẩm:
- Phết họng bằng que vô trùng.
Xử lý bệnh phẩm:
Quan sát trực tiếp
Cấy để định danh:

Bảng tóm tắt các đặt điểm để định danh các vi nấm Candida sp. thường gặp trong y học (1), (4)
|
Vi nấm |
Sinh bào tử bao dầy |
Sabouraud lỏng |
Lên men đường |
Ðồng hóa đường |
|||||||
|
G |
M |
S |
L |
G |
M |
S |
L |
Ga |
|||
|
C. albicans |
+ |
Cặn |
AH |
AH |
A |
- |
+ |
+ |
+ |
- |
+ |
|
C. stellatoidae |
- |
Cặn |
AH |
AH |
- |
- |
+ |
+ |
- |
- |
+ |
|
C. parapsilosis |
- |
Cặn |
AH |
A |
A |
- |
+ |
+ |
+ |
- |
+ |
|
C. guilliermondii |
- |
Cặn |
AH |
- |
AH |
- |
+ |
+ |
+ |
- |
+ |
|
C. tropicalis |
- |
Váng |
AH |
- |
+ |
+ |
+ |
- |
+ |
||
|
C. pseudotropicalis |
- |
Cặn |
AH |
- |
AH |
AH |
+ |
- |
+ |
+ |
+ |
|
C. krusei |
- |
Váng |
AH |
- |
- |
- |
+ |
- |
- |
- |
- |
A: acid, H: hơi
G: glucose, M: maltose, S: saccharose, L: lactose, Ga: galactose