Ung thư tâm vị - 1/3 dưới thực quản ngày càng hay gặp với triệu chứng nghèo nàn, không đặc hiệu nên bệnh nhân thường đến muộn^(3,8,10,11). Bệnh hay xảy ra ở bệnh nhân lớn tuổi nên thường có những bệnh lý khác kèm theo^(2,4,14). Việc lựa chọn phẫu thuật thích hợp là một vấn đề còn nhiều bàn cãi về giới hạn cắt bỏ cũng như chọn lựa đường mổ thích hợp: bụng, ngực - bụng, ngực + bụng, ngực + bụng + cổ, bụng + cổ (không mở ngực), hay gần đây người ta áp dụng kỹ thuật cắt bỏ u qua ngả nội soi^{(1,5,7,12,13)}.

Kỹ thuật cắt thực quản không mở ngực và tạo hình thực quản bằng dạ dày được đánh dấu từ năm 1960 bởi thành công của Ong và Lee trong việc cắt thực quản và tái lập lưu thông tiêu hóa bằng miệng nối hầu-dạ dày. Kỹ thuật được nhiều tác giả như McKeown, Akiyama, Marmuse.thực hiện và phát triển nhưng cho tới nay, Orringer là người có số liệu lớn nhất về kỹ thuật này^(6,9,11,12).

Kỹ thuật này giúp :

- tránh các hậu quả không tốt của việc mở ngực,

- tránh bục miệng nối trong lồng ngực mà tỷ lệ tử vong rất cao,

- tránh trào ngược dạ dày thực quản, nuốt khó tái phát,

- tránh mỏm cắt còn tế bào ung thư, ung thư đa ổ gây tái phát tại chỗ^(7,9).

Vấn đề gây nhiều tranh luận cho tới nay là vấn đề nạo hạch trung thất và tỷ lệ sống còn sau mổ mặc dù có nhiều kết quả khả quan của kỹ thuật cắt thực quản không mở ngực^{(6,9,11,12,13)}.

Sau cắt bỏ thực quản, dạ dày là cơ quan được chọn lựa đáng tin cậy để tạo hình thực quản. Khác với kỹ thuật tạo hình thực quản bằng dạ dày của Orringer và Akiyama, chúng tôi áp dụng kỹ thuật tạo hình dạ dày thành hình ống bằng cách cắt dọc dạ dày (hemigastrectomie longitudinale) do bởi nhiều ưu điểm:

- kéo dài hơn phần tạo hình tới xương móng,

- ống dạ dày được nuôi dưỡng tốt hơn,

- miệng nối không bị căng, máu nuôi tốt hơn,

- thích hợp với rãnh cổ ngực, khoảng sau khí quản,

- không bị giãn dạ dày trong lồng ngực gây hạn chế hô hấp,

- hợp lý hơn về mặt ung thư học,

- không có viêm thực quản trào ngược / giảm tiết acid⁽⁹⁾.

Trong điều kiện hiện tại, việc áp dụng kỹ thuật cắt thực quản không mở ngực tỏ ra phù hợp với bệnh nhân, an toàn và đạt được yêu cầu cắt bỏ u (tránh các biến chứng do khối u gây ra) và giúp bệnh nhân ăn uống trở lại. Việc tạo hình với kim chỉ, clamp thay vì dụng cụ khâu nối (stapler) cũng tỏ ra đạt yêu cầu kỹ thuật.

Qua 6 trường hợp cắt thực quản không mở ngực và tạo hình thực quản bằng ống dạ dày, chúng tôi rút ra các kết luận sau :

Phẫu thuật có thể áp dụng cho K. tâm vị - 1/3 dưới thực quản nhằm cắt bỏ u và giúp bệnh nhân có thể ăn uống được.

Giúp tránh những phiền muộn của việc mở ngực nhất là khi bệnh nhân lớn tuổi, có bệnh lý tim mạch, phổi đi kèm.

Việc tạo hình có thể áp dụng trong hoàn cảnh không có dụng cụ khâu máy.

Thành công bước đầu của việc áp dụng phẫu thuật cũng đánh dấu một bước phát triển về việc điều trị bệnh lý thực quản - dạ dày tại khoa Ngoại tổng quát Bệnh viện Chợ Rẫy.