HỆ VI KHUẨN ÐƯỜNG RUỘT VÀ SỨC KHỎE CON NGƯỜI

Các vi khuẩn đường ruột của bạn có rất nhiều tác dụng mà có lẽ chẳng bao giờ bạn mơ đến. Những sinh vật này tạo ra nhiều chất có thể: ngăn cản các khối u ung thư; bất hoạt các virus; tạo ra các kháng thể tự nhiên và các vitamin; làm giảm cholesterol,. và các nghiên cứu mới về những vi khuẩn này hứa hẹn những điều kỳ diệu hơn nữa".

Kể từ khi bắt đầu thoát khỏi nhau thai trong quá trình sinh sản, cơ thể người bắt đầu tiếp xúc, tích lũy vi khuẩn có lợi. Những vi khuẩn có lợi này rất cần thiết cho nhiều chức năng của con người. Chúng đi vào cơ thể thường nhất là qua đường miệng, từ đó nhanh chóng vào ống tiêu hoá của cơ thể, tại nơi này chúng sẽõ thiết lập những quần thể vi khuẩn lớn; chẳng bao lâu trở thành một phần chủ yếu của hệ vi sinh vật đường tiêu hoá. Khi được thiết lập trong cơ thể, chúng thực hiện hoặc kích thích một số chức năng quan trọng, có thể kể:

·       Nâng cao chức năng của toàn bộ đường tiêu hoá

·       Bảo vệ cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh hoặc chống lại những tác nhân xâm lấn bên ngoài.

·       Duy trì sự cân bằng của hệ dạ dày-ruột

·       Sản xuất và điều hòa nồng độ các vitamin (sinh tố) và hócmon (nội tiết tố)

·       Thực hiện chức năng miễn dịch và đáp ứng miễn dịch.

Sức khỏe con người, hệ vi khuẩn ở ruột và bệnh tật là những vấn đề đang được quan tâm đến. Ruột người chứa hàng trăm tỉ vi khuẩn có thể tạo nên 30% khối lượng phân.

Hệ vi khuẩn ở ruột gồm hai loại, vi khuẩn có lợi và vi khuẩn có hại. Hai loại vi khuẩn này ở trạng thái cân bằng nhau và vi khuẩn có lợi chiếm tỉ lệ ưu thế hơn ở người khỏe mạnh. Các vi khuẩn có lợi trong ruột tạo ra các chất có lợi chủ yếu như vitamin hoặc các acid hữu cơ được ruột hấp thu ở niêm mạc ruột, ở gan. Các acid hữu cơ này có tác dụng ức chế sự tăng trưởng của các tác nhân gây bệnh ở ruột.

Một số vi khuẩn khác ở ruột tạo ra các sản phẩm có hại cho vật chủ như các chất độc và các chất gây ung thư. Một khi các vi khuẩn này chiếm ưu thế trong ruột thì các dưỡng chất cần thiết không được sản xuất và nồng độ các chất có hại tăng lên. Các chất này có thể không có tác động có hại ngay lập tức trên vật chủ nhưng được xem là các yếu tố gây ra sự lão hóa, ung thư, các bệnh gan, thận, cao huyết áp và xơ vữa động mạch, khả năng miễn dịch kém...

Các rối loạn chức năng nhu động ruột, phẫu thuật dạ dày hay ruột non, các bệnh gan, thận, bệnh thiếu hồng cầu, ung thư, xạ trị, liệu pháp kháng sinh, rối loạn chức năng miễn dịch, stress, chế độ ăn thiếu chất dinh dưỡng và tuổi già... tạo điều kiện thuận lợi cho các vi khuẩn có hại phát triển và có thể làm mất sự cân bằng của hệ vi khuẩn ở ruột.

Tuy nhiên, điều quan trọng hơn cả là sự cân bằng bình thường của hệ vi khuẩn ở ruột có thể được duy trì hay được khôi phục từ trạng thái mất cân bằng bằng liệu pháp vi khuẩn đường uống hay một chế độ ăn thích hợp.

Liệu pháp vi khuẩn đường uống sử dụng các

chủng vi khuẩn lactic đường ruột như Lactobacillus và Bifidobacteria giúp tạo được các chất có lợi và khôi phục sự cân bằng hệ vi khuẩn ở ruột. Chúng làm giảm táo bón và các bệnh khác của tuổi già do ức chế quá trình lên men thối ở ruột; phòng và trị tiêu chảy do kháng sinh, kích thích hệ thống miễn dịch hay làm tăng sức đề kháng với bệnh nhiễm.

LỢI ÍCH KHÁC TỪ VI SINH VẬT ÐƯỜNG RUỘT

Sự lên men lacto-bacilli cùng với những chủng vi sinh vật đường ruột có lợi khác ở cơ thể người, có các tác động tăng cường sức khỏe, bao gồm:

·       Kích thích miễn dịch

·       Tạo ra hàng rào bảo vệ chống lại sự xâm lấn của các vi sinh vật có hại bằng cách xâm chiếm và bao phủ niêm mạc ruột

·       Cạnh tranh với các vi sinh vật không có hại làm hạn chế sự lan tràn của chúng.

·       Tạo ra các chất kháng sinh tự nhiên có lợi như acidophillin, bifidin, H₂O₂ và nhiều chất khác

·       Cắt nhỏ các hydratcacbon, mỡ và protein, đồng thời bất hoạt các sản phẩm trung gian có hại.

·       Tăng sinh tác dụng của calcium, và do đó ngăn chặn chứng loãng xương, bệnh herpes, zona và những bệnh suy nhược khác

THÀNH PHẦN HỆ VI KHUẨN Ở RUỘT

Như đã biết, trong ruột người có chứa khoảng 100 tỉ vi khuẩn khác nhau/ gram phân gồm vài trăm loài vi khuẩn khác nhau, tạo nên hệ vi khuẩn ở ruột hết sức phong phú. Trong mối quan hệ cộng sinh với nhau hay đối kháng, các vi khuẩn này phát triển trên thức ăn đã được tiêu hóa, những hợp chất được vật chủ bài tiết vào trong hệ tiêu hóa, hoặc cả chất thải của cơ thể.

Trước kia, hầu hết các vi khuẩn này được xem như vi khuẩn chết vì khó nuôi cấy nhưng với các tiến bộ đáng kể trong kỹ thuật nuôi cấy kỵ khí, người ta có thể nuôi cấy được 70-90% số vi khuẩn trong phân người.

Hệ vi khuẩn ở ruột được chia làm 3 nhóm chính như sau:

·       Nhóm vi khuẩn lactic, gồm Bifidobacteria, Lactobacillus, và Streptococcus, Enterococcus

·       Nhóm kỵ khí, gồm có Bacteroidaceae, Eubacterium, Peptococcaceae, Veillonella, Megasphaera, Gemmiger, Clostridium, và Treponema

·       Nhóm hiếu khí, gồm Enterobacteriaceae, Staphylococcus, Bacillus, Corynebacteria, Pseudomonas và nấm men.

Bảng phân loại các nhóm vi khuẩn chính ở ruột