1 tr 1

MỘT SỐ NHẬN XÉT VỀ HIỂU BIẾT BỆNH HEN
Ở BỆNH NHÂN HEN PHẾ QUẢN

Hà Tấn Ðức*

Tóm tắt

Ðể xác định những vấn đề cần quan tâm trong công tác giáo dục những kiến thức chung về hen cho bệnh nhân hen phế quản, tác giả tiến hành thăm dò mức độ hiểu biết về hen ở bệnh nhân hen phế quản. Qua khảo sát ở 78 trường hợp bệnh nhân, tác giả nhận thấy kỹ thuật sử dụng bình thuốc xịt định liều (metered-dose inhale: MDI) đạt yêu cầu còn thấp (53.8%), không có trường hợp nào theo dõi bệnh bằng lưu lượng đỉnh kế tại nhà (0%), và những bệnh nhân đã từng nghe tuyên truyền về bệnh hen thì có mức độ hiểu biết cao hơn nhóm chưa từng được nghe (72.5% so với 47.3% với p < 0.05). Qua kết quả khảo sát tác giả đề nghị:

- Cần thực hiện việc giáo dục tăng cường những hiểu biết về hen, nhất là giáo dục theo phương pháp trực tiếp ở từng cá nhân cụ thể.

- Trong nội dung giáo dục cần nhấn mạnh vào vai trò của các thuốc dạng MDI (đặc biệt là corticoid dạng MDI), kỹ thuật sử dụng MDI, và việc theo dõi bệnh bằng lưu lượng đỉnh kế tại nhà.

SUMMARY

SOMES REMARKS ABOUT ASTHMATIC KNOWLEDGE OF ASTHMATIC PATIENTS.

Ha Tan Duc * Y Hoc TP. Ho Chi Minh * Vol. 5 - No 4 - 2001: 210 - 214

In order to determine some problems, which we should take care, in educating asthmatic knowledge for asthmatic patients, author has to performed a survey incidence discover the asthmatic understanding degree from asthmatic patient group.

From 78 asthmatic cases, author realized the technique of using metered-dose-inhale (MDI) correctly was low (53.8%). No case has been monitored by peak flow meter at home (0%), and if the patients have been consulted about asthma, they would be in better understanding than others who have not consulted (72.5% versus 47.3% with p < 0.05). Over survey result, author suggested:

- Need to improve the asthmatic knowledge in asthmatic patients, especially, through directly education with individual.

- Need to emphasize: the role of medications in metered-dose inhale form (particularly, corticosteroid MDI), in technique of using metered-dose-inhale (MDI), and in monitoring by peak flow meter at home.

ÐẶT VẤN ÐỀ

Bệnh nhân hen có khuynh hướng đánh giá độ nặng các triệu chứng xảy ra đối với họ chưa đầy đủ, và đánh giá việc kiểm soát triệu chứng quá mức thực tế. Hơn 1/3 các bệnh nhân có triệu chứng hen nặng dai dẳng nói rằng bệnh hen của họ được kiểm soát tốt hoặc kiểm soát hoàn toàn"⁽¹⁾.

Việc giáo dục bệnh nhân sẽ nâng cao sự hiểu biết về bệnh giúp cải thiện việc sử dụng thuốc đều đặn, giảm được các trường hợp cấp cứu, giảm số lần nhập viện, và giảm được chi phí điều trị"⁽²⁾.

Tham khảo y văn trong và ngoài nước (mà chúng tôi có được) trong những năm gần đây, chúng tôi chưa thấy có nghiên cứu nào đề cập đến vấn đề tìm hiểu về sự hiểu biết của bệnh nhân hen về bệnh hen phế quản.

Có một đánh giá đúng về mức độ hiểu biết của bệnh nhân sẽ giúp cho chúng ta có được định hướng đúng trong việc giáo dục bệnh nhân, nâng cao nhận thức về bệnh hen phế quản ở bệnh nhân hen, từ đó có thể nâng cao chất lượng điều trị bệnh hen phế quản.

Ðề tài nghiên cứu này có mục tiêu nghiên cứu là:

Ðánh giá sự hiểu biết của bệnh nhân hen về bệnh hen phế quản.
Sự hiểu biết của bệnh nhân về phương pháp điều trị và phòng ngừa bệnh.

Trên cơ sở này, chúng tôi sẽ tìm ra những vấn đề cần quan tâm trong chương trình giáo dục về bệnh hen cho bệnh nhân hen phế quản.

ÐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Ðối tượng nghiên cứu

Là những bệnh nhân đến khám và điều trị tại phòng khám hen và khoa nội bệnh phổi BVÐK Cần Thơ, được các bác sỹ chuyên khoa hô hấp chẩn đoán hen phế quản (bằng triệu chứng lâm sàng và chức năng hô hấp).

Phương pháp nghiên cứu

Thiết kế nghiên cứu: nghiên cứu mô tả.
Chọn mẩu: theo cách thuận tiện.
Thu thập dữ kiện: bệnh nhân thu thập số liệu là 2 bác sỹ thực hiện xuyên suốt trong quá trình lấy số liệu. Phương tiện thu thập là bảng câu hỏi (Bảng câu hỏi được trình bày ở phần phụ lục). Bảng câu hỏi này chúng tôi biên soạn có tham khảo "The St George�s respiratory questionnaire" (U.K)⁽³⁾ và "Respiratory questionnaire" (Fishman�s - Pulmonary disease and disorders- Appendix A- A1)⁽⁴⁾.

Cách tính điểm như sau:

Mỗi câu trả lời đúng được tính 1 điểm, sai tính 0 điểm.
Ðiểm tối đa bệnh nhân có thể đạt được là 49 điểm.

Nếu đạt được số điểm � 35 điểm: xếp loại trả lời không tốt.
Nếu đạt được số điểm > 35 điểm: xếp loại trả lời tốt.
Ðiểm tối đa của sự hiểu biết về bệnh là 27 điểm (từ câu 1 đến câu 10). Ðược gọi là hiểu biết về bệnh tốt khi > 21 điểm.
Ðiểm tối đa của hiểu biết về điều trị và phòng ngừa bệnh là 9 điểm (từ câu 13 đến câu 18). Ðược gọi là hiểu được điều trị và phòng ngừa tốt khi > 6 điểm.
Sử dụng bình xịt định liều đạt yêu cầu khi trả lời đúng tất cả các bước trong kỹ thuật xịt thuốc.
Các câu hỏi thăm dò sau đây không được tính điểm cho sự hiểu biết của bệnh nhân: 1, 9, 11, 12, 19, 20, 22, 24, 25.
Các so sánh được kiểm định bằng test thống kê.