Thực hiện ở 50 trường hợp (42,37%), trong đó có 17 trường hợp tổn thương mạch máu (14,41%). Có 14/50 trường hợp (28%) có hình ảnh bệnh lý giúp chẩn đoán, trong đó có 11 trường hợp tổn thương mạch máu (22%), 3 trường hợp không tổn thương mạch máu (6%).

-Tràn máu khoang màng phổi: 8/50 (16%) trường hợp, trong đó có 7 trường hợp tổn thương mạch máu (14%)

-Tràn máu + khí khoang màng phổi: 1/50trường hợp, có tổn thương mạch máu (2%)

-Tràn khí khoang màng phổi: 1/50 trường hợp, không tổn thương mạch máu (2%)

-Dị vật trong phế quản gốc phải: 1/50trường hợp, không tổn thương mạch máu (2%)

-Hình ảnh bất thường của trung thất: khí quản bị đẩy lệch, trung thất trên giãn rộng, đỉnh phổi phải mờ tương đối đồng nhất 4 / 50 trường hợp, có tổn thương mạch máu: 8%

Thực hiện 2 /34 trường hợp tổn thương mạch máu (5,88%), 1 trường hợp là tổn thương động mạch cảnh chung và 1 trường hợp là tổn thương động mạch dưới đòn.

Thực hiện 10/118 trường hợp (8,47%), phát hiện trước mổ tổn thương mạch máu của 3/34 trường hợp (8,82%), và 1 trường hợp tắc động mạch cảnh trong ở ngày thứ 3 sau mổ.

Thực hiện 12/118 trường hợp (10,17%) đều không thấy tổn thương hộp sọ, không thuộc nhóm có tổn thương mạch máu.

Thực hiện 38/118 trường hợp (32,20%) không trường hợp nào có tổn thương mạch máu. Trong đó 19/38 trường hợp (50%) bình thường; có 19 trường hợp (50%) phát hiện có dấu hiệu bệnh lý: gãy - vỡ đốt sống cổ hay bể mỏm ngang: 3 trường hợp, mất độ cong sinh lý cổ: 8 trường hợp, dị vật là dao hoặc mảnh kim loại ở cổ: 6 trường hợp, khoảng trước cột sống dày hơn bình thường: 2 trường hợp.

4 /118 trường hợp (3,39%), không trường hợp nào tổn thương mạch máu; phát hiện các tổn thương của đốt sống cổ, chèn ép ống tủy cổ. nhu

Soi thực quản: thực hiện 11/118 trường hợp (9,32%) không trường hợp nào có tổn thương mạch máu; đều không phát hiện gì bất thường.

Thực hiện 3/118 trường hợp (2,54%), không trường hợp nào có tổn thương mạch máu; có 1 trường hợp thấy có phù nề, bầm tím thanh quản.

Thực hiện 6/118 trường hợp (5,08%), không trường hợp nào có tổn thương mạch máu; phát hiện có máu bầm trong lòng phế quản: 1 trường hợp, chẩn đoán xác định có tổn thương khí quản: 1 trường hợp, chẩn đoán xác định và gắp dị vật trong lòng phế quản: 1 trường hợp.

Xử trí của những trường hợp vết thương cổ, gáy mà không gây tổn thương mạch máu vùng cổ - nền cổ: 84 trường hợp.

Mở rộng vết thương: 54 /84 trường hợp (64, 29%)

Bờ trước cơ ức đòn chũm: 16 /84 trường hợp (13, 56%)

Bờ trước cơ ức đòn chũm + Bờ trên xương đòn: đường mổ hình chữ L: 1/84 trường hợp (1, 19%)

Bờ trên xương đòn: 1/84 trường hợp (1, 19%)

Không mổ chỉ điều trị bảo tồn sau khi vào cấp cứu BVChợ Rẫy: 12 /84 trường hợp (10, 17%)

Mổ phối hợp vết thương ở cổ với dẫn lưu ngực + mổ đường giữa bụng khâu cơ hoành, dạ dày, khâu gan: 1/84 trường hợp (1, 19%)

Có những trường hợp bị cùng lúc nhiều tổn thương nhưng về thống kê các phương pháp xử trí chúng tôi tách riêng từng phương pháp để dễ khảo sát:

Bảng 6: Phương pháp điều trị những trường hợp không tổn thương mạch máu

Bảng này cho thấy những xử trí liên quan đến khí quản chem 9,52%. Ngoài ra những trường hợp tổn thương phối hợp như tràn máu /khí màng phổi, gãy xương hàm, gãy xương chi, tổn thương cột sống cổ, vết thương phần mềm .đều được xử trí đúng nguyên tắc.

. Xẻ dọc giữa xương ức: 1 trường hợp (3,12%).

. Bờ trước cơ Ức đòn chũm: 16 trường hợp (50%)

. Bờ trước cơ Ức đòn chũm + mở rộng vết mổ ở nền cổ hình L: 1 trường hợp (3,12%).

. Bờ trước cơ Ức đòn chũm + mở rộng vết mổ lên trên góc hàm: 1 trường hợp (312%).

. Mở ngực qua liên sườn 3: 2 trường hợp trường hợp (6,24%).

. Mổ song song và cách bờ trên xương đòn 1,5cm: 2 trường hợp trường hợp (624%)

. Mổ song song, cách bờ trên xương đòn 1,5cm + tháo khớp ức đòn: 1 trường hợp (3,12 %)

. Mổ song song, cách bờ trên xương đòn 1,5cm + cắt nửa trong xương đòn: 2 trường hợp (6,24%).

. Mổ 2 đường: Mổ song song, cách bờ trên xương đòn 1,5 cm trái có cắt bỏ nửa trong xương đòn và đường thứ 2 ở khoang liên sướn 4 trái: 1 trường hợp (3,12 %).

. Mổ qua vết thương + mở ngực liên sườn 5 lấy dị vật từ cổ xuống: 1 trường hợp (3,12 %)

. Xử trí tổn thương qua vết thương có thể cần mở rộng thêm: 4 trường hợp (12, 48 %).

Bảng 7: Phương pháp điều trị những trường hợp có tổn thương mạch máu.