Các chỉ định của Cắt gan là Ung thư tế bào gan nguyên phát, Sỏi đường mật trong gan, U máu của gan. Các thương tổn này có thể ở bên phải, có thể ở bên trái, có thể ở cả hai bên gan. Phẫu thuật Cắt gan là một phẫu thuật lớn. Tuy có các phương pháp cắt gan khô của Lortat-Jacob, của Tôn Thất Tùng nhưng lo ngại nhất vẫn là chảy máu, nhất là khi thương tổn nằm ở gan phải.
Trong mổ mở, khống chế chảy máu dễ dàng hơn và kịp thời hơn. Vì vậy phẫu thuật Cắt gan nội soi chưa phải là phẫu thuật ưa dụng. Nếu có cũng chỉ là ở thùy trái, khi thương tổn còn nhỏ, khu trú và ở xa tĩnh mạch cửa, tĩnh mạch chủ dưới. Ở nước ta chưa thấy thông báo về Phẫu thuật Cắt gan nội soi.
Phẫu thuật Cắt lách nội soi được Delaitre ở Paris thực hiện lần đầu tiên năm 1991. Các chỉ định của cắt lách là: cường lách, xuất huyết giảm tiểu cầu tự phát, xuất huyết do giảm tiểu cầu có liên quan đến nhiễm HIV, thiếu máu do tán huyết tự miễn, bệnh Hodgkin, bệnh bạch cầu kinh có cường lách, nhồi máu lách ...
Phẫu thuật cắt lách không cần khâu nối, chỉ cần bóc tách, khâu cột các mạch máu ở cuống lách. Hai vấn đề đặt ra với Cắt lách nội soi là chảy máu và lấy lách ra khỏi ổ bụng.
Chảy máu do làm rách các tĩnh mạch khi phẫu tích vùng cuống lách và khi giải phóng lách khỏi phúc mạc thành sau. Ðể bớt chảy máu, người ta làm tắc động mạch lách trước mổ hoặc là thắt động mạch lách trong khi mổ trước khi đi vào cuống lách. Trong phẫu thuật nội soi, qua mạc nối nhỏ thắt động mạch lách không khó khăn. Thắt động mạch lách có ba lợi điểm: làm bớt chảy máu khi bóc tách, truyền lại cho bệnh nhân một khối lượng máu, làm cho lách nhỏ lại. Lách nhỏ lại thuận lợi hơn khi lấy lách ra ngoài.
Khó khăn khác của phẫu thuật Cắt lách nội soi là lấy lách ra khỏi ổ bụng mà trong hầu hết các trường hợp lách lại to. Cách giải quyết là cắt lách ra từng mảnh nhỏ, cho vào một túi và lôi ra theo đường đặt camera. Khi đặt chỉ định mổ phải chú ý tới độ lớn của lách. Về độ lớn của lách, Goerg chia làm 3 độ. Lách bình thường khi đường nối hai cực của lách dưới 11cm, lách trung bình khi 11-20cm, lách lớn khi trên 20cm. Kích thước lách có thể đo dễ dàng bằng siêu âm hay bằng chụp cắt lớp điện toán. Người ta khuyên chỉ nên cắt lách khi lách có độ lớn bình thường hay độ lớn trung bình, khi lách dưới 1000g.
Ðã có một vài cơ sở phẫu thuật của chúng ta thực hiện phẫu thuật Cắt lách nội soi, an toàn.
Chỉ định của phẫu thuật Cắt đuôi tụy là ung thư đuôi tụy, bệnh này không nhiều. Về kỹ thuật, trong hầu hết trường hợp cắt đuôi tụy phải kèm theo cắt lách. Về kỹ thuật như đã mô tả trong Cắt lách nội soi, nhưng ở đây lách thường có kích thước bình thường.
Chỉ định của phẫu thuật Cắt đầu tụy-tá tràng là Ung thư đầu tụy, Ung thư bóng Vater. Là phẫu thuật lớn, có nhiều khó khăn. Khó khăn khi bóc tách khối tá tụy ra khỏi thành bụng sau vì ngay phía sau khối tá tụy là tĩnh mạch chủ dưới và tĩnh mạch cửa. Khó khăn khi giải phóng đoạn 3 tá tràng ra khỏi kẹp động mạch chủ-động mạch mạc treo tràng trên vì ở đây có bó mạch mạc treo tràng trên. Phẫu thuật có 3-4 miệng nối: dạ dày-ruột, ống mật chủ-ruột, tụy-ruột và có thể ruột-ruột.
Cắt đầu tụy-tá tràng nội soi tốn rất nhiều thời gian mà lại có thể gặp nhiều bất trắc. Kết qủa lâu dài của phẫu thuật mổ mở sống 5 năm chưa tốt. Vì vậy hiện nay phẫu thuật Whipple chưa được sử dụng.
Nang giả tụy là bệnh gặp khá nhiều. Chỉ định phẫu thuật khi nang lớn gây tức khó chịu hay khi nhiễm trùng nang.
Tùy theo vị trí của nang mà có phương pháp điều trị khác nhau: Cắt đuôi tụy có nang, có khi Bóc được nang, Nối nang-dạ dày, Nối nang-ruột non. Nối nang-ruột non là phẫu thuật tương đối nhẹ nhàng, kết quả tốt. Phẫu thuật có thể là mổ mở, có thể là mổ qua nội soi.
Chỉ định của phẫu thuật Mở thông dạ dày nuôi ăn là Ung thư thực quản, Ung thư tâm vị mà không thể cắt bỏ được thực quản - dạ dày. Ngoài ra còn được chỉ định trong Bỏng thực quản, Thủng thực quản, Ung thư vòm hầu, Chấn thương sọ não, Tai biến mạch máu não... Ở tất cả các bệnh nhân này, tình trạng toàn thân thường rất xấu.
Về mặt kỹ thuật, phẫu thuật mở Mở thông dạ dày nuôi ăn khá đơn giản. Dưới gây tê tại chỗ, rạch thành bụng một đường dọc ngắn qua cơ hay ngoài cơ thẳng bụng trái, mở dạ dày trên một ống Malécot, theo kỹ thuật đường hầm của Witzel hay kỹ thuật túi vùi của Fontan. Phẫu thuật có thể là nội soi. Phẫu thuật nội soi đòi hỏi một bóng hơi đắt tiền. Vì vậy phẫu thuật Mở thông dạ dày nội soi chưa được phổ biến.
Bệnh viện Việt Ðức có 13 phẫu thuật Mở thông dạ dày nội soi. Tiến hành thuận lợi, thời gian mổ chỉ 5-10 phút, không có tử vong, không có biến chứng nặng, chỉ có 3 trường hợp nhiễm trùng vết mổ.
Chỉ định của phẫu thuật Nối vị tràng là hẹp môn vị do loét mà tình trạng bệnh nhân không cho phép cắt dạ dày hay do ung thư hang vị mà khối u ăn lan không cắt bỏ được dạ dày.
Mổ mở được thực hiện nhẹ nhàng dưới gây tê tại chỗ, làm một miệng nối dài. Phẫu thuật có thể thực hiện bằng nội soi. Làm miệng nối qua nội soi khó khăn hơn, đòi hỏi nhiều phương tiện hơn, tốn nhiều thì giờ hơn và kinh phí cao hơn.
Lợi điểm của các phẫu thuật mở trong Mở thông dạ dày, Mở thông hỗng tràng nuôi ăn, Nối vị tràng là trong khi mổ đánh giá độ xâm lấn và tính di động của thương tổn thuận lợi hơn là khi mổ nội soi. Công việc đánh giá này luôn luôn cần thiết cho bệnh nhân Ung thư.
Phẫu thuật khâu thủng dạ dày được Phillip Mouret thực hiện lần đầu tiên năm 1989. Mục đích của phẫu thuật là làm kín lỗ thủng. Ngoài phương pháp khâu có thể làm kín lỗ thủng bằng cách đắp mạc nối lớn hay đắp dây chằng tròn, bằng nút gelatin và keo sinh học, có thể kết hợp hay không với soi dạ dày. Kết thúc phẫu thuật bằng rửa sạch bụng, đóng bụng kín hay dẫn lưu dưới gan.
Hai vấn đề đặt ra cho phẫu thuật nội soi trong Thủng dạ dày là: Hấp thụ khí Carbonic và Hấp thụ vi khuẩn khi phúc mạc đang bị viêm nhiễm. Các công trình nghiên cứu thực nghiệm và lâm sàng cho thấy bơm khí carbonic ổ bụng vẫn đảm bảo an toàn.
Tính
đến tháng 12-1998, bệnh viện Nhân Dân Gia Ðịnh có 24 phẫu
thuật Khâu thủng dạ dày nội soi và có 2 trường hợp mổ
nội soi phải chuyển qua mổ mở.
Chỉ định của phẫu thuật Cắt dạ dày bán phần là Loét dạ dày-tá tràng và Ung thư phần ba dưới dạ dày. Loét dạ dày-tá tràng phải điều trị bằng phẫu thuật càng ngày càng ít. Ung thư dạ dày hiện nay rất thường gặp.
Trong phẫu thuật cắt dạ dày bán phần, có nhiều mạch máu phải thắt cột, có nhiều đường khâu, có miệng nối. Làm đường khâu, miệng nối qua nội soi khó khăn hơn, mất thì giờ hơn, tốn kém hơn so với phẫu thuật mở.
Hiện nay phẫu thuật cắt dạ dày nội soi chưa được sử dụng nhiều. Bệnh viện Ðại Học Y Dược TP. HCM đã một lần thực hiện, kết quả tốt.
Các phẫu thuật Cắt thần kinh X được chỉ định cho các ổ loét tá tràng.
Cắt
thần kinh X toàn bộ là cắt các nhánh thần kinh X ở lỗ thực
quản của cơ hoành. Phẫu thuật có thể thực hiện bằng hai
đường, đường ngực và đường bụng. Cắt thần kinh X toàn
bộ bắt buộc phải có phẫu thuật dẫn lưu dạ dày đi kèm.
Trong phẫu thuật mở kinh điển, người ta đi đường bụng để
vừa cắt thần kinh vừa làm phẫu thuật dẫn lưu dạ dày.
Ðường ngực chỉ được dùng cho các ổ loét miệng nối sau
mổ vì lúc này dạ dày đã được dẫn lưu. Lợi điểm của
đường ngực là tìm và Cắt thần kinh X dễ dàng và chắc
chắn hơn khi đi đường bụng. Nhược điểm là phải mở một
đường ở ngực khá dài.
Với phẫu thuật nội soi, Cắt thần kinh X có thể thực hiện bằng đường ngực và dẫn lưu dạ dày thực hiện bằng đường mổ ngắn ở bụng (mini laparotomy).