ÐIỀU KIỆN SỐNG VÀ CÁC THÓI QUEN TRONG SINH HOẠT
Ở MỘT CỘNG ÐỒNG CÓ TỶ LỆ MẮC BỆNH THƯƠNG HÀN CAO

Nguyễn Thị Lựu*

TÓM TẮT

Một nghiên cứu Bệnh - Chứng về các yếu tố nguy cơ của bệnh thương hàn được tiến hành tại tỉnh Ðồng Tháp từ tháng 6/1998 đến 10/1999 với 341 ca bệnh và 341 ca chứng, bắt cặp về tuổi và giới. Kết quả nghiên cứu cho thấy những thói quen trong sinh hoạt như uống nước không nấu chín, ăn rau củ quả sống, ăn hàng rong, không rửa tay trước khi ăn.... thực sự là những yếu tố góp phần gây bệnh thương hàn. Bên cạnh đó, những yếu tố về điều kiện sống như vệ sinh môi trường, nhà ở cũng là những yếu tố góp phần gây bệnh.

SUMMARY

Living conditions & custom habits in the community
with the high prevalnce of Typhoid Fever

Nguyen Thi Luu * Y hoc TP. Ho Chi Minh 2000 * Vol. 4 * No. 4: 228 - 232

A Case - Control study on risk factors of Typhoid Fever was organised in Dong Thap province from June, 1998 to October, 1999 with 341 cases & 341 controls matched on age & sex.

The results show that the habits such as drinking water without boiling, eating raw vegetable, eating at street stalls, without hand-washing before eating.... are really risk factors of geting the Salmonellosis. The other factors of standard of living as environmental hygiene, house conditions also contributing cause the Salmonellosis.

ÐẶT VẤN ÐỀ

Ở nhiều nước đang phát triển bệnh thương hàn đang là một vấn đề nghiêm trọng. Nguyên nhân gây bệnh là do loại trực khuẩn Salmonella typhi lan truyền theo đường nước, thức ăn bị ô nhiễm.... gây bệnh qua đường tiêu hóa và có khả năng gây thành dịch.

Nguy hiểm hơn nữa, việc điều trị bệnh thương hàn ngày càng trở nên khó khăn do vi khuẩn kháng thuốc. Ở Việt nam, bệnh xảy ra ở 19 tỉnh thành Nam bộ với tỷ lệ mắc cao(2) và tỉnh có số mắc và tử vong lớn hơn cả là tỉnh Ðồng Tháp.


Nguồn lây nhiễm bệnh, phương thức lây truyền, và đối tượng cảm nhiễm là 3 khâu trong một chu trình khép kín cần phải can thiệp để có thể làm giảm tỷ lệ mắc bệnh, dẫn đến thanh toán bệnh thương hàn cho cộng đồng. Ðể có thể đưa ra những biện pháp can thiệp có hiệu quả, chúng tôi đã tiến hành một nghiên cứu Bệnh - Chứng trên 682 người về các yếu tố nguy cơ của bệnh thương hàn. Mục đích:

1/ Tìm hiểu điều kiện sống cũng như các thói quen trong sinh hoạt của người dân ở vùng có tỷ lệ hiện mắc bệnh thương hàn cao.

2/ Tìm sự hội nhập gây bệnh do điều kiện sống cũng như các thói quen trong sinh hoạt đến khả năng bị bệnh thương hàn.

ÐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Nơi nghiên cứu & Ðối tượng nghiên cứu

Tỉnh Ðồng Tháp & những người sinh sống tại tỉnh Ðồng tháp.

Phương pháp

Dùng mô thức nghiên cứu Bệnh - Chứng.

Nhóm bệnh

Những người đến nhập viện ở bệnh viện Ða khoa Ðồng Tháp và có cấy máu tìm vi khuẩn thương hàn dương tính.

Nhóm chứng

Là những người không bị bệnh thương hàn và là hàng xóm của người bệnh. Bắt cặp về tuổi & giới với ca Bệnh.

* Thu tập thông tin: dùng phiếu điều tra để điều tra về các thói quen ăn uống cũng như vệ sinh môi trường và thẩm vấn trực tiếp.

* Thời gian nghiên cứu: từ tháng 6/1998 đến tháng 10/1999.

* Cỡ mẫu: chọn 341 người cho nhóm Bệnh & 341 người cho nhóm Chứng.

* Phân tích thông tin: Sử dụng phần mềm Epi- Info & Stata để nhập và phân tích số liệu. Sự hội nhập gây bệnh giữa điều kiện sống, các thói quen không hợp vệ sinh trong ăn, uống, sinh hoạt... vớių nguy cơ bị bệnh thương hàn được kiểm tra qua các test Chi bình phương.