NGHIÊN CỨU TÌNH HÌNH NHIỄM H. pylori TRÊN BỆNH NHÂN NỘI SOI DẠ DÀY TÁ TRÀNG

Võ Thị Mỹ Dung^*

TÓM TẮT

Mục đích của nghiên cứu nhằm mô tả tỉ lệ mắc bệnh, tỉ lệ nhiễm H. pylori. Nghiên cứu gồm tổng cộng 10.610 bệnh nhân được nội soi dạ dày tá tràng. Trong khi nội soi, bệnh nhân được sinh thiết một mảnh niêm mạc trong phạm vi 4 cm cách lỗ môn vị để làm thử nghiệm men urease. Tỉ lệ mắc bệnh dạ dày tá tràng và tỉ lệ nhiễm H. pylori của nam cao hơn nữ. Tỉ lệ viêm dạ dày (60,7%), loét dạ dày tá tràng (15,4%) trong đó loét tá tràng chiếm tỉ lệ 51,9% và ung thư dạ dày (1%) trong bệnh lý đường tiêu hóa trên. Tỉ lệ nhiễm H. pylori trong loét dạ dày tá tràng (64,5%), viêm dạ dày (44,8%). Nhiễm H. pylori làm tăng nguy cơ bị loét dạ dày tá tràng cao hơn người không bị nhiễm gấp 2,67 lần, và viêm dạ dày 1,07 lần.

SUMMARY

HELICOBACTER PYLORI INFECTION IN THE PATIENTS WITH GASTRO-DUODENAL ENDOSCOPY

Vo Thi My Dung * Y hoc TP. Ho Chi Minh 2000 * Vol. 4 * N⁰ 2: 89-94

This study is to describe the prevalence of gastric diseases and H. pylori infection among 10,610 patients with gastric symptom. Urease test using endoscopy biopsy at the site of 4-cm superior from the pylori to detect H. pylori infection. The prevalences of gastritis, peptic ulcer and gastric cancer are 60.7%, 15.3% and 1%, respectively. Prevalence of duodenal ulcer is 51.9% of peptic ulcer. Prevalences of H. pylori infection among patients with gastric ulcer and those with gastritis are 64.5% and 44.8%, respectively. Prevalences of gastric ulcer and H. pylori infections are higher among men than women. H. pylori infection is associated the increase of risk of peptic ulcer of 2.67 and not associated with the risk of gastritis.

MỞ ÐẦU

Nhiễm trùng H. pylori là một trong những bệnh nhiễm trùng thường gặp nhất. Nhiễm H. pylori là một trong những tác nhân sinh bệnh của bệnh lý đường tiêu hóa trên. Việc phát hiện nhiễm H. pylori là một trong những xét nghiệm quan trọng trong chẩn đoán bệnh lý dạ dày tá tràng. Nhiều thử nghiệm đã được đề nghị để chẩn đoán nhiễm H. pylori. Ðối với những bệnh nhân có nội soi thử nghiệm phát hiện sự hiện diện của vi khuẩn H. pylori được ưa chọn hàng đầu là thử nghiệm phát hiện men urease của vi khuẩn.

Nghiên cứu này nhằm mô tả tỉ lệ mắc bệnh dạ dày tá tràng, tỉ lệ nhiễm H. pylori trên các bệnh nhân được nội soi dạ dày tá tràng.

ÐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP

Ðối tượng

Tiêu chuẩn chọn bệnh:

- bệnh nhân có biểu hiện lâm sàng về bệnh lý dạ dày tá tràng

- tuổi từ 10 đến 90

- bệnh nhân không có chống chỉ định nội soi dạ dày tá tràng

Tiêu chuẩn loại trừ:

- bệnh nhân không hợp tác

Phương pháp

Nghiên cứu cắt ngang được tiến hành từ ngày 01 tháng 01 năm 1998 đến ngày 31 tháng 12 năm 1998. Tất cả những bệnh nhân đến phòng nội soi của phòng khám khám đa khoa trường đại học Y Dược thành phố Hồ Chí Minh có những biểu hiện lâm sàng về bệnh lý dạ dày tá tràng và có chỉ định nội soi dạ dày tá tràng sẽ được đưa vào nghiên cứu. Trong khi nội soi, ngoài việc ghi nhận các tổn thương quan sát được, còn sinh thiết 1 mẫu từ hang vị, trong phạm vi £ 4cm cách môn vị để làm thử nghiệm phát hiện men urease của vi khuẩn.

KẾT QUẢ

Trong thời gian nghiên cứu từ 01/01/98 đến 31/12/98, kết quả như sau:

Xuất độ bệnh lý dạ dày tá tràng qua nội soi

Có 1629 bệnh nhân bị loét dạ dày hoặc loét tá tràng chiếm tỉ lệ 15,4%; 6347 bệnh nhân bị viêm dạ dày chiếm tỉ lệ 60,7%; 112 bệnh nhân được chẩn đoán là ung thư dạ dày qua nội soi chiếm tỉ lệ 1%, còn lại là các bệnh khác như u, polyp và không tổn thương. Tuổi trung bình của bệnh nhân đến nội soi là 42,3 tuổi, tuổi trung bình bị viêm loét dạ dày tá tràng là 47,5 tuổi, tuổi trung bình bị viêm dạ dày tá tràng 43,8 tuổi. Xuất độ tổn thương viêm, loét dạ dày tá tràng theo lứa tuổi phân bố trong bảng 1.

Bảng 1. Xuất độ viêm và loét dạ dày tá tràng theo nhóm tuổi

	10-20	>20-30	>30-40	>40-50	>50-60	>60-70	>70-80	>80	Tổng
Viêm (6441)	1,7%	14,7%	25,3%	26,5%	14,4%	11,6%	4,9%	0,8%	100%
Loét (1633)	1,9%	10,0%	20,4%	25,9%	16,3%	15,8%	8,4%	1,1%	100%

(p=0,0001)